Thư Viện Câu Hỏi Phỏng Vấn

Phân biệt khái niệm

1. Vertical Scaling (Scale Up): Là việc nâng cấp tài nguyên cho một server hiện có (tăng CPU, RAM, ổ cứng). Cách này đơn giản nhưng có giới hạn vật lý của phần cứng.
2. Horizontal Scaling (Scale Out): Là việc thêm nhiều server mới vào hệ thống và phân phối tải thông qua Load Balancer. Đây là cách tiếp cận phổ biến trong kiến trúc Cloud-native.

Khi nào nên chọn?

• Vertical Scaling: Phù hợp với giai đoạn đầu của dự án, khi lưu lượng truy cập còn thấp, giúp tiết kiệm chi phí vận hành và giảm độ phức tạp của kiến trúc.
• Horizontal Scaling: Cần thiết khi hệ thống đạt đến giới hạn phần cứng, yêu cầu tính sẵn sàng cao (High Availability) và khả năng chịu lỗi (Fault Tolerance). Nếu một server chết, các server khác vẫn hoạt động bình thường.

Lưu ý thực chiến

Để thực hiện Horizontal Scaling, ứng dụng của bạn bắt buộc phải được thiết kế theo hướng Stateless, không lưu trữ session hoặc dữ liệu tạm thời trên bộ nhớ cục bộ của server.

Khái niệm Rate Limiting

Rate Limiting là kỹ thuật kiểm soát số lượng yêu cầu (requests) mà một người dùng hoặc một IP có thể gửi đến hệ thống trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là lớp bảo mật cơ bản để chống lại các cuộc tấn công DDoS hoặc brute-force.

Khái niệm ACID

Transaction là một tập hợp các thao tác trên database được coi là một đơn vị công việc duy nhất. Tính chất ACID bao gồm:

Khái niệm API Versioning

API Versioning là việc đánh số hoặc gắn nhãn cho các phiên bản khác nhau của API. Điều này cho phép chúng ta thay đổi logic hoặc cấu trúc dữ liệu của API mà không làm gián đoạn các ứng dụng client (mobile, web) đang sử dụng phiên bản cũ.

Khái niệm Message Queue

Message Queue là một thành phần trung gian cho phép các dịch vụ (services) giao tiếp với nhau bằng cách gửi và nhận tin nhắn thông qua hàng đợi. Thay vì gọi trực tiếp (Synchronous), dịch vụ gửi sẽ đẩy tin nhắn vào hàng đợi và tiếp tục xử lý công việc khác.

Khái niệm Database Indexing

Database Indexing là một cấu trúc dữ liệu (thường là B-Tree hoặc Hash) giúp hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS) tìm kiếm và truy xuất dữ liệu nhanh hơn mà không cần phải quét toàn bộ bảng (Full Table Scan).

Khái niệm

• Stateful: Server lưu trữ thông tin trạng thái của người dùng (Session) trong bộ nhớ cục bộ (RAM) hoặc file hệ thống. Mỗi request từ client phải được gửi đến đúng server đã tạo ra session đó (Sticky Session).
• Stateless: Server không lưu trữ bất kỳ thông tin trạng thái nào của người dùng. Mọi thông tin cần thiết để xử lý request đều nằm trong chính request đó (ví dụ: JWT - JSON Web Token).

Tại sao ưu tiên Stateless?

1. Khả năng mở rộng (Scalability): Với Stateless, bất kỳ server nào trong cụm (cluster) cũng có thể xử lý request, giúp việc Horizontal Scaling trở nên dễ dàng.
2. Tính sẵn sàng (High Availability): Nếu một server gặp sự cố, request có thể được điều hướng sang server khác mà không làm mất phiên làm việc của người dùng.
3. Dễ dàng bảo trì: Không cần đồng bộ hóa session giữa các server, giảm độ phức tạp của hệ thống.

Lưu ý

Trong hệ thống thực tế, nếu cần lưu trữ trạng thái, hãy sử dụng các giải pháp lưu trữ ngoài (External Storage) như Redis thay vì lưu trực tiếp trong bộ nhớ của ứng dụng.

Khái niệm Circuit Breaker

Circuit Breaker là một mẫu thiết kế (design pattern) dùng để ngăn chặn một lỗi xảy ra ở một service này lan rộng ra toàn bộ hệ thống. Nó hoạt động giống như cầu chì điện trong nhà.

Khái niệm API Gateway

API Gateway là một server đứng giữa client và các dịch vụ phía sau (backend services). Tất cả các request từ client đều phải đi qua Gateway trước khi được định tuyến đến service tương ứng.

Khái niệm Load Balancer

Load Balancer là một thành phần trung gian nằm giữa người dùng và các máy chủ ứng dụng. Nhiệm vụ chính của nó là phân phối lưu lượng truy cập (traffic) đến một nhóm các máy chủ (server cluster) nhằm đảm bảo không có bất kỳ máy chủ nào bị quá tải.

Bản chất vấn đề

Khi dữ liệu được lưu trong Cache (như Redis), hệ thống sẽ trả về dữ liệu từ Cache thay vì truy vấn trực tiếp từ Database. Nếu dữ liệu trong Database thay đổi nhưng Cache không được cập nhật kịp thời, người dùng sẽ thấy thông tin cũ (Stale Data).

Lý do chính

1. Bảo mật (Security): Tránh việc lộ các thông tin nhạy cảm như API Key, Database Password, Secret Key khi đẩy mã nguồn lên các hệ thống quản lý phiên bản như Git.
2. Tính linh hoạt (Flexibility): Cho phép thay đổi cấu hình giữa các môi trường (Development, Staging, Production) mà không cần phải build lại mã nguồn.
3. Tuân thủ 12-Factor App: Đây là một trong những nguyên tắc cốt lõi để xây dựng ứng dụng hiện đại, giúp tách biệt hoàn toàn cấu hình khỏi code.

Cách triển khai

Sử dụng các file .env cho môi trường cục bộ và các biến môi trường hệ thống (System Environment Variables) trên các nền tảng Cloud như AWS, Docker hoặc Kubernetes.

So sánh kiến trúc

• Monolithic: Toàn bộ chức năng của ứng dụng được đóng gói trong một đơn vị duy nhất. Dễ phát triển, dễ deploy ở giai đoạn đầu.
• Microservices: Ứng dụng được chia thành các dịch vụ nhỏ, độc lập, giao tiếp qua Network (HTTP/gRPC/Message Queue). Phức tạp trong vận hành nhưng linh hoạt trong mở rộng.

Khi nào chọn Monolithic?

1. Đội ngũ phát triển nhỏ: Việc quản lý hạ tầng cho Microservices đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về DevOps.
2. Dự án mới (MVP): Cần tốc độ phát triển nhanh để đưa sản phẩm ra thị trường.
3. Độ phức tạp nghiệp vụ chưa cao: Việc chia nhỏ dịch vụ quá sớm sẽ gây lãng phí tài nguyên và làm chậm tiến độ phát triển.

Lời khuyên

Hãy bắt đầu với Modular Monolith (kiến trúc nguyên khối nhưng được phân chia module rõ ràng). Khi hệ thống đủ lớn và nhu cầu mở rộng các module độc lập trở nên cấp thiết, lúc đó mới thực hiện tách ra Microservices.

Định nghĩa

Idempotency (tính lũy đẳng) là thuộc tính của một thao tác mà khi thực hiện nhiều lần vẫn cho ra kết quả giống như thực hiện một lần duy nhất.

Khái niệm API Rate Limiting

API Rate Limiting là kỹ thuật kiểm soát số lượng yêu cầu (requests) mà một client có thể gửi đến server trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu vượt quá ngưỡng này, server sẽ từ chối yêu cầu và trả về lỗi 429 Too Many Requests.