Mẫu thiết kế Layered Architecture (Kiến trúc phân tầng) bao gồm những tầng nào cơ bản và quy tắc dòng chảy phụ thuộc (Dependency Rule) giữa các tầng là gì?

Question

Accepted Answer

1. Các tầng cơ bản trong Layered Architecture

Presentation Layer (Tầng giao diện): Chịu trách nhiệm hiển thị dữ liệu cho người dùng và nhận yêu cầu từ client (Controllers, UI components, API Endpoints).
Business Logic Layer / Service Layer (Tầng nghiệp vụ): Chứa các quy tắc nghiệp vụ cốt lõi của ứng dụng (Services, Use Cases).
Data Access Layer / Persistence Layer (Tầng dữ liệu): Chịu trách nhiệm giao tiếp với cơ sở dữ liệu hoặc các external API (Repositories, ORM, Database queries).

2. Quy tắc dòng chảy phụ thuộc (Dependency Rule)

Tầng ở phía trên có quyền gọi tầng ở phía dưới trực tiếp.
TUYỆT ĐỐI KHÔNG để tầng ở phía dưới gọi ngược lại tầng phía trên (trừ khi sử dụng các kỹ thuật đảo ngược phụ thuộc như Dependency Injection hoặc Observer Pattern).
Quy tắc truyền thống: Presentation phụ thuộc vào Business, Business phụ thuộc vào Data Access. Data Access hoàn toàn độc lập và không biết gì về Presentation.

3. Ví dụ minh họa cấu trúc thư mục chuẩn
com.company.project/
│
├── presentation/
│   └── UserController.java  (Gọi Service)
│
├── business/
│   └── UserService.java     (Gọi Repository)
│
└── data/
    └── UserRepository.java  (Tương tác Database)
4. Kinh nghiệm thực chiến
Hạn chế hiện tượng 'Leaky Abstraction' (Rò rỉ trừu tượng), ví dụ như việc truyền trực tiếp các Entity của tầng Database lên tận tầng Presentation. Nên sử dụng DTO (Data Transfer Object) để chuyển đổi dữ liệu giữa các tầng nhằm giảm sự phụ thuộc.